Türkiye arıcılığının sürdürülebilir geleceği ve arı sağlığının korunmasına yönelik önemli başlıkların ele alındığı “Arı Sağlığı Çalıştayı”nın Sonuç Raporu yayınlandı.
Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği koordinasyonunda; Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), Hayvancılık Genel Müdürlüğü (HAYGEM) ve Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM) iş birliğiyle düzenlenen Arı Sağlığı Çalıştayı, 9 Haziran 2026 tarihinde Ankara Türkiye Milli Botanik Bahçesi’nde gerçekleştirildi.
Akademisyenler, kamu kurumlarının temsilcileri, uzman veteriner hekimler ve sektör paydaşlarının katılımıyla gerçekleştirilen çalıştayda; Türkiye arıcılığının karşı karşıya bulunduğu arı sağlığı sorunları bilimsel ve sektörel açıdan kapsamlı biçimde değerlendirilerek uygulanabilir çözüm önerileri ve stratejik hedefler ortaya konuldu.
Dört Ana Başlıkta Kapsamlı Değerlendirme
Çalıştay kapsamında oluşturulan tematik çalışma masalarında konular dört ana başlık altında ele alındı:
Hastalıklar ve Tedavi Yönetimi: Başta Varroa destructor olmak üzere arı hastalıkları, koloni hareketlerinin oluşturduğu epidemiyolojik riskler, ilaç kullanımı, direnç sorunu, erken teşhis ve ulusal hastalık izleme sistemlerinin geliştirilmesi değerlendirildi.
Pestisitler ve Çevresel Riskler: Tarımsal ilaçlamaların arı sağlığı üzerindeki etkileri, pestisit kaynaklı arı ölümleri, iklim değişikliği, istilacı türler, doğal afetler, arı meraları ve polinatör koridorları ele alındı.
Arı Ürünlerinde Kalite ve Kalıntı: Bal, balmumu ve diğer arı ürünlerinde veteriner ve zirai ilaç kalıntıları, gıda güvenliği, izlenebilirlik, laboratuvar altyapısının güçlendirilmesi, temel petek standardizasyonu ve kalıntısız üretim konuları değerlendirildi.
Eğitim, Denetim ve Politika: Arıcılık sektörünün kurumsal yapısının güçlendirilmesi, mesleki eğitim ve sertifikasyon, uzman veteriner hekim istihdamı, destekleme politikaları, mevzuat, denetim ve dijital izlenebilirlik konularında çözüm önerileri geliştirildi.
Arı Sağlığında 10 Öncelikli Adım Belirlendi
Çalıştay sonucunda hazırlanan eylem planında; hastalık kontrolü, çevresel risk yönetimi, gıda güvenliği ve kurumsal kapasitenin birbirinden bağımsız değil, “Tek Sağlık” yaklaşımı çerçevesinde bütüncül olarak ele alınması gerektiği vurgulandı.
Sonuç raporunda; Türkiye arıcılığı ve arı sağlığının geleceği açısından öncelikli olarak hayata geçirilmesi önerilen 10 temel adım şöyle sıralandı:
- Ulusal Arı Sağlığı Referans Laboratuvarının kurulması,
- Dijital Erken Uyarı Sisteminin oluşturulması,
- Gezginci arıcılıkta sağlık sertifikasının zorunlu hale getirilmesi,
- Varroa için ulusal mücadele programının uygulanması,
- Pestisit uygulamalarında arıcı bildirim sisteminin kurulması,
- Kalıntısız ürün destek modelinin geliştirilmesi,
- Arıcılıkta uzman veteriner hekim istihdamının artırılması,
- Arıcı eğitim ve sertifikasyon sisteminin oluşturulması,
- Arı ürünlerinde ulusal izlenebilirlik sisteminin kurulması,
- Tek Sağlık yaklaşımına dayalı Ulusal Arı Sağlığı Yönetim Sisteminin oluşturulması.
Hedef: Sağlıklı Arı, Güvenilir Ürün, Sürdürülebilir Arıcılık
Çalıştay Sonuç Raporu; arı sağlığının korunmasının yalnızca hastalıklarla mücadeleden ibaret olmadığını, çevresel risklerden gıda güvenliğine, eğitimden denetime, dijitalleşmeden destekleme politikalarına kadar bütüncül bir yaklaşım gerektirdiğini ortaya koymaktadır.
Arı sağlığına yönelik oluşturulacak eylem planlarının başarıya ulaşmasında; Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği, üniversiteler, veteriner hekimler ve arıcı birlikleri arasındaki güçlü koordinasyonun belirleyici olacağı değerlendirilmektedir. Raporda bu iş birliğinin “Tek Sağlık” yaklaşımı çerçevesinde yürütülmesinin önemi özellikle vurgulanmaktadır.
Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği olarak; bilimsel bilgi, kamu tecrübesi ve sektörün saha deneyimini ortak zeminde buluşturan Arı Sağlığı Çalıştayı’nın sonuçlarının ülkemiz arıcılığının geleceğine yönelik politika ve uygulamalara önemli katkılar sunmasını temenni ediyoruz.
Arı Sağlığı Çalıştayı Sonuç Raporu’nun tamamına aşağıdaki PDF dosyasından ulaşabilirsiniz.
Arı Sağlığı Çalıştayı Sonuç Raporu
